Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 2 juli 2012 De lichte kruiser Emden
German

2 juli 2012 De lichte kruiser Emden

De lichte kruiser Emden
De lichte kruiser Emden is het eerste schip dat na de Eerste Wereldoorlog in Duitsland voor de Reichsmarine is gebouwd, tijdens de Republiek van Weimar. Na afloop van de oorlog beschikt de de Reichsmarine slechts over verouderde schepen die niet voldoen aan de eisen van een moderne Marine. Door de voorwaarden opgelegd in het Verdrag van Versailles, zijn de mogelijkheden tot nieuwbouw en vervanging van de bestaande vloot in grote mate beperkt.

Het Verdrag van Versailles
Het Verdrag van Versailles, in 1919 een jaar na de wapenstilstand eenzijdig door de Geallieerden aan Duitsland opgelegd, houdt in dat Duitsland buiten de bijzonder hoge herstelbetaling waaraan het moet voldoen, bijna volledig wordt ontwapend. Het mag een beroepsleger hebben, zonder dienstplichtigen, van maximal 100.000 militairen. Het hebben van een luchtmacht is niet toegestaan. Alle Fokker’s D VIII , het beroemde jachtvliegtuig ontworpen en gefabriceerd door de Nederlander Anthony Fokker, dat zich superieur had getoond aan de Geallieerde vliegtuigen, moeten worden overgedragen.

Het Verdrag van Versailles voor de Reichsmarine
De personeelssterkte van de Marine wordt beperkt tot 15.000 man incluis 1500 officieren. Het aantal schepen wordt beperkt alsmede de tonnages. Slagschepen tot 10.000 ton, kruisers tot 6.000 ton en torpedoboten tot 800 ton. Uitsluitend gezonken, vernietigde of schepen tussen de 15 en 20 jaar oud, mogen worden vervangen. Onderzeeboten zijn niet toegestaan. De beperkingen opgelegd door het Verdrag van Versailles verhoogt de inventiviteit van de Duitse ingenieurs, brengt hen op nieuwe ideeen en ontwerpen, om zoveel mogelijk eruit te halen wat binnen de mogelijkheden is toegestaan. Met succes lukt het Duitsland de nieuwe ontwikkelingen op gebied van de onderzeeboot te volgen.

Mogelijkheden komen uit Nederland
De mogelijkheden komen uit Nederland. In 1922 komt te Den Haag tot stand het Ingenieurskantoor voor Scheepsbouw (IVS) als onderdeel van het Kruppconcern. De Duitse marine stelt personeel beschikbaar en dit bureau ontwerpt in samenhang met de Duitse Marine oorlogsschepen en in het bijzonder onderzeeboten voor verschillende opdrachtgevers. De IVS is niet alleen betrokken bij het ontwerpen van onderzeeboten, houdt tevens toezicht op de uitvoering en stelt personeel beschikbaar bij het geven van instructies zodra de onderzeeboot gereed is. De enorme schuldenlast en de beperkingen waarmee Duitsland wordt opgezadeld, vormen de voedingsbodem voor Adolf Hitler en zijn trawanten.

Reichsmarinewerf Wilhelmshaven
Op de Reichsmarinewerf te Wilhelmshaven wordt 8 december 1921 begonnen met de bouw van de lichte kruiser Emden.(5400 ton). De Emden is bedoeld als opleidingsschip voor officieren van de Reichsmarine. Vanwege financieringsproblemen door de hyperinflatie in de jaren 1922/1923, problemen in de toelevering van materialen en de noodzakelijke wijzigingen opgelegd door de Internationale Geallieerde Controle Commissie, loopt de Emden uiteindelijk 7 januari 1925 van stapel en wordt vervolgens 15 oktober 1925 door de Reichsmarine in dienst gesteld. 

IJzeren Kruis
Voor op de boeg draagt de Emden het IJzerenkruis, een toekenning welke betrekking heeft op een onderscheiding verleend door Keizer Wilhelm aan de allereerste Emden.

Emdentief
De eerste zeereis van de Emden begint 12 november 1926 en wordt al direct een bijzondere tocht.Tijdens het oversteken van de Filipijnen trog ontdekt de Emden op 29 april 1927 de grootste zeediepte van 10.290 meter in het westelijk deel van de Pacific. Tot 1945 geldt het “Emdentief” als het diepste deel van de Filipijnentrog en dankt haar naam aan de ontdekking door de Emden. De Emden zal tussen 12 november 1926 en 15 december 1938 zich van haar beste zijde tonen door het maken van negen grote zeereizen met o.a bezoeken aan Engeland, Noord en Zuid Amerika, Australië, China, Japan en Batavia in voormalig Nederlands Indië.

Boordkapel Emden
In de vele havens die worden bezocht , laat de boordkapel vol overgave de vrolijke noten klinken en geeft uitstekende concerten waarbij de vele toehoorders tot enthousiasme worden gebracht, met als hoogtepunt 4000 bezoekers tijdens een concert in de Japanse havenstad Nagasaki. Ook vinden er uitwisselingen plaats om de verschillende culturen van elkaar nader te leren kennen. De Emden doet een goede PR voor de Republiek van Weimar. 

Karl Dönitz
In de periode tussen 1925 en maart 1944 heeft het schip 13 commandanten gehad, waaronder Fregattenkapitän Karl Dönitz van 29 september 1934 tot 21 september 1935. Na het commando over de Emden wordt Karl Dönitz belast met het opzetten van de onderzeebootdienst. Met veel verve kwijt hij zich van zijn taak waarop 31 januari 1943 de aanstelling plaatsvindt als  opperbevelhebber van de Duitse Kriegsmarine. Zijn post als bevelhebber van de onderzeebootdienst blijft hij behouden. Na de dood van Hitler 30 januari 1945 wordt Karl Dönitz, bij testament door Hitler geregeld, benoemd tot zijn opvolger.

Karl Dönitz verliest beide zonen
Karl Dönitz heeft dan al zijn beide zonen verloren. Peter Dönitz Luitenant ter zee was wachtofficier op de U 954 en Klaus Dönitz Oberleutnant sneuvelt 13 mei 1944 op de Schnellboot S141. Tijdens het proces van Nürnberg wordt Dönitz veroordeeld tot 10 jaar cel. 1 oktober 1956 verlaat hij de gevangenis van Spandau bij Berlijn. Karl Donitz overlijdt 24 december 1980

Bristol Blenheim bommenwerper
Na de vele buitenlandse reizen bevindt de Emden zich 4 september 1939, de dag na de Engelse en Franse oorlogsverklaring aan Duitsland, in Wilhelmshaven. Wilhelmshaven wordt aangevallen door Britse vliegtuigen waardoor het voorschip van de Emden wordt beschadigd door een neergeschoten Britse Bristol Blenheim bommenwerper.

Eerste oorlogsslachtoffers van de Kriegsmarine in de Tweede Wereldoorlog
Negen bemanningsleden van de Emden komen om het leven en 20 raken gewond, daardoor heeft de Emden de eerste oorlogsslachtoffers van de Kriegsmarine in de Tweede Wereldoorlog. Ook tijdens de oorlogsjaren heeft de Emden voornamelijk als opleidingsschip dienst gedaan. 25 december 1944 arriveert de Emden in Koningsberg, voor groot onderhoud op de Schichauwerf. Het Russisch Rode Leger nadert sneller dan verwacht en de Emden krijgt opdracht Koningsberg te verlaten.

Rijkspresident Paul von Hindenburg
In allerijl worden de Sarken van voormalig rijkspresident Paul Von Hindenburg en zijn vrouw vanuit het Tannenberg monument aan boord gebracht waarna de Emden door ijsbrekers van Konigsberg naar Pillau wordt gesleept. Daar worden de Sarken overgenomen door de M/S Pretoria.

De lichte kruiser Emden redt 1000 vluchtelingen
Met ruim 1000 vluchtelingen aan boord vertrekt de Emden 1 februari 1945 uit Pillau. Ondanks het gevaar van een Oostzee waarin Russische onderzeeboten op de loer liggen, slagen Kapitanleutnant Helmuth Kummer en zijn bemanning erin de 1000 vluchtelingen 6 februari 1945 veilig aan land te zetten in de Duitse marinehaven Kiel. Daar gaat de Emden weer in dok om de onderbroken werkzaamheden in Konigsberg af te maken. Dan gaat evenals in het begin ook aan het eind van de oorlog opnieuw mis.

Heikendorfer Bocht
Tijdens een geallieerde luchtaanval op 9 april 1945, 29 dagen voor de Duitse capitulatie, wordt de Emden door enkele voltreffers zwaar beschadigd. Met 15 graden slagzij aan bakboord ligt de lichte kruiser in de haven. 5 dagen later wordt de Emden naar de Heikendorfer bocht gesleept en aan grond gezet.

Kapitänleutnant Helmuth Kummer
26 april 1945 wordt de Emden buiten dienst gesteld. Onder commando van Kapitanleutnant Helmuth Kummer wordt de Emden 3 mei 1945, vijf dagen voor de Duitse capitulatie, in de Heikendorfer bocht opgeblazen.

Een triest einde
Een triest einde van de lichte kruiser Emden, een marineschip ongeschikt voor gevechtsacties in oorlogstijd, maar met een bijzondere staat van dienst.  

Dank
De Heer Norbert Kilzer afkomstig uit de Duitse Bondsrepubliek, bezoeker van de website, heeft mij attent gemaakt op de belevenissen van de lichte kruiser Emden. Daarvoor mijn dank.   

 

Lees ook Operatie Katapult   

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen