Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 14 juli 2010   O21  Beroemde onderzeeboot van de Koninklijke Marine
German

14 juli 2010   O21  Beroemde onderzeeboot van de Koninklijke Marine

HERZIENE VERSIE 

Hr. Ms. O21
De Hr. Ms. O21 zou tijdens de Tweede Wereldoorlog één van de beroemdste onderzeeboten worden van de Nederlandse Koninklijke Marine. In 1937 begint de scheepswerf K.M. De Schelde in Vlissingen met de bouw en 21 november 1939 vindt de tewaterlating plaats.

10 mei 1940
10 mei, de dag van de Duitse inval, ligt de O21 om 3.30u vaarklaar  op de marinewerf "De Schelde" te Vlissingen. De O22 behorend tot dezelfde categorie als de O21, is geheel vaarklaar en ligt in de haven van Vlissingen. Beide onderzeeboten zijn nog niet geheel afgebouwd, hebben wel enkele proefvaarten gemaakt. Om eventuele luchtaanvallen op de haven te vermijden, besluit de commandant van de O22 tegen zes uur in de ochtend naar de rede te vertrekken. Bij nadering van vliegtuigen gaat de O22 onder water. 18.00u wordt besloten de haven weer binnen te lopen. Hier verneemt de commandant dat de boot na donker worden, in convooi met de O21 en B.V.37 naar Engeland moet uitwijken. De O21, vaarklaar op de werf, heeft gedurende de dag, waarbij enkele luchtaanvallen worden meegemaakt, op nadere orders gewacht en gebruikt om zoveel mogelijk kleine goederen en losse delen aan boord te brengen.

Vertrek naar "The Downs" in Engeland
19.00u wordt doorgeschut naar de buitenhaven en 10 mei 20.45u vertrekken de O21, O22 en de B.V.37 door de Wielingen via het Lichtschip Wandelaar naar "The Downs" Engeland. Bij ontdekking een riskante tocht daar beide onderzeeboten geen torpedo's aan boord hebben noch munitie voor de dekkanonnen. I.v.m magnetische mijnen die door de Duitsers zijn uitgeworpen, wordt een koers aangehouden dicht onder de wal van Zeeuws Vlaanderen. Voor aanvang van de overtocht ontsnappen de onderzeeboten ternauwernood aan een opkomend gevaar. Bij het passeren van de lichtboei bij Breskens werpt een overkomend Duits vliegtuig enkele magnetische mijnen ter afsluiting van de Schelde, die ongeveer 50 tot 100 meter achter en dwars van de onderzeeboten in het water terechtkomen. Gedurende de overtocht worden de O21 en de O22 begeleid door de sleepboot “De Schelde”. Tijdens het haastige vertrek uit Nederland zijn geen kaarten beschikbaar en gebeurt de navigatie met behulp van een oude "Fischereikarte". 11 mei, 6.00u in de ochtend bereiken de drie schepen de rede van Downs in Engeland..

Periode in Verenigd Koninkrijk
In Engeland wordt de O21 afgebouwd op een Britse marinewerf en gestationeerd in Portmouth. Door de snelle val van Frankrijk wordt de O21 met nog andere Nederlandse onderzeeboten overgeplaatst naar de haven in het Schotse Dundee. Portmouth wordt i.v.m. haar ligging niet meer als een veilige haven beschouwd. Vanuit Dundee zijn door de O21 op de Noordzee en Atlantische Oceaan 21 operaties uitgevoerd, allen zonder succes. Begin augustus 1940 en eind september 1940 krijgt ze tweemaal de mogelijkheid een Duitse onderzeeboot aan te vallen,  maar beiden zijn mislukt.

Marinebasis Gibraltar
Na overleg tussen de Nederlandse Marine en de Britse onderzeedienst worden begin 1941 drie Nederlandse onderzeeboten, waaronder de O21, overgeplaatst naar de Britse marinebasis Gibraltar (foto links). Daar heeft de O21 het eerste half jaar konvooidiensten verricht tussen Gibraltar en Groot Brittannië. Vanaf 19 juli 1941 werden oorlogspatrouilles uitgevoerd in de Tyrreense Zee, tussen Sardinië en de Italiaanse westkust. Deze waren aanzienlijk succesvoller. Binnen vier maanden werden drie Italiaanse schepen, één Frans schip en een Duitse onderzeeboot U-95 tot zinken gebracht.  Deze laatste actie was zeer bijzonder. Slechts 14 Duitse U-Booten hebben geallieerde onderzeeboten tot zinken kunnen brengen.


U-Boot U-95
U-Boot U-95 patrouilleerde op 28 november 1941 voor de Spaanse kust en was op jacht naar Britse onderzeeboten die terugkeerden naar Gibraltar. Doordat de O21 haar koers wijzigde en het silhouet van de Nederlandse onderzeeër O21 niet overeenkwam met Britse onderzeeërs begon U Boot Korvettenkapitän Gerd Schreiber te twijfelen. Hij vroeg de O21 of het schip zich wilde identificeren. De Nederlandse commandant Luitenant ter zee der 1e klasse Johannes Frans van Dulm bedacht zich geen moment en liet twee torpedo’s lanceren naar de Duitse U-95. Door koersverandering van de U-95 schampte de eerste torpedo en explodeerde niet, de tweede torpedo daarentegen raakte de schroef en waarschijnlijk ook de roerinstallatie waardoor de U-95 zonk. Twaalf overlevenden van de U-95 (foto rechts) waaronder Korvettenkapitän Gerd Schreiber werden gered door Luitenant ter zee 1e klasse Johannes Frans van Dulm en zijn mannen.

Achteraf bleek dat de Duitse bemanning bang was geweest neergeschoten te zullen worden in het water en gaven aan dat zij door de Nederlandse bemanning correct waren behandeld.
December 1941 keerde de O21 terug naar Britain voor periodiek onderhoud.

Korvettenkapitän Gerd Schreiber (foto) heeft in Gibraltar nog pogingen ondernomen om te ontsnappen en via Spanje terug te keren naar Duitsland, helaas voor hem werd hij kort na de ontsnapping weer opgepakt en als krijgsgevangene overgebracht naar Engeland.

Colombo Ceijlon (sri Lanka)
Vanaf half 1942 tot half 1943 opereerde de O21 vanuit Colombo in Ceijlon (Sri Lanka) en voerde oorlogspatrouilles uit in de Straat van Malakka waar het twee Japanse vrachtschepen heeft getorpedeerd. Vanaf augustus 1943 viel het schip onder Amerikaans commando en was gestationeerd in Freemantle Australië. I.v.m. problemen aan de Sulzer motor (Zwitsers fabrikaat) moest de O21 eind 1943 terugkeren naar Dundee. Na de herstelwerkzaamheden keerde de O21 mei 1945 opnieuw terug naar Freemantle en bleef ook na de overgave van Japan tot begin 1946 patrouilles uitvoeren in de wateren van Nederlands-Indië, daarna werd de terugreis naar Nederland aanvaard.

Commandant O21 Johannes Frans van Dulm
Commandant O21, Johannes Frans van Dulm (foto rechts) geboren in Den Helder op 24 oktober 1907 was zoon van een marine officier. Zijn vader heeft het gebracht tot Admiraal. Van 1929 tot 1 juni 1961 heeft Johannes Frans van Dulm dienst gedaan bij de Koninklijke Marine en is ondermeer onderscheiden als ridder in de Militaire Willemsorde (23 augustus 1947), Bronzen Kruis, Officier in de Orde van Oranje-Nassau met de Zwaarden, Drager van het Oorlogsherinneringskruis met vier gespen, Drager van het Ereteken voor Oorlog en Vrede met gesp, Drager van het Onderscheidingsteken voor Langdurige Dienst als officier, en als Honarary Companion in de Distinguished Service Order van het Verenigd Koninkrijk uitgereikt door Admiraal Sir Max Horton.  25 jaar na de torpedering van de U-95 heeft Jan van Dulm, Korvettenkapitän Gerd Schrieber opnieuw ontmoet
tijdens de Kieler Woche. Johannes Frans van Dulm overleed 20 augustus 1991 in Wassenaar. Op de crematie was tevens aanwezig Piet de Jong (foto links), oud minister president van 5 april 1967 – 6 juli 1971, die als eerste officier onder Van Dulm had gediend.

Het einde van een succesvolle onderzeeër
De O21 werd 2 november 1957 buiten dienst gesteld en 24 januari 1958 is deze succesvolle Nederlandse onderzeeër verkocht voor de schroot. Een plek in het marine museum was meer op zijn plaats geweest.


Jan van Dulm op de brug

 

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen