Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 03 februari 2013 Maarten Cieremans
German

03 februari 2013 Maarten Cieremans

Engelandvaarder-Militair-Geheimagent-Verzetsman

Enkele maanden geleden ontving ik een mail van Marjolijn Cieremans waarin zij vertelde de kleindochter te zijn van Kapitein W.J.Sissingh, gezagvoerder van “ss Paulus Potter”. Dit koopvaardijschip behoorde tot het PQ17 konvooi dat met oorlogsmaterieel onderweg was naar de Russische haven Moermansk. In haar mail zat een bijlage die Marjolijn had ontvangen van haar vader, Maarten Cieremans, Engelandvaarder, S.O.E.- officier, Geheim agent en Verzetsman. In niet mis te verstane bewoordingen uitte hij zijn ongenoegen over de historici die een verkeerd beeld hadden neergezet over heldhaftige, plichtsgetrouwe mannen van het PQ 17 konvooi. Marjolijn vroeg me contact op te nemen met haar 90 jarige vader. Het werd het begin van een boeiende correspondentie met ook nog eens een uitnodiging hem te komen bezoeken. Maarten blijkt de auteur te zijn van het boek: "De ene voet voor de andere, verhaal van een Engelandvaarder die geheim agent werd." Alvorens hem te benaderen las ik eerst zijn boek. Het werd een boeiende ontmoeting. Ik trof een zeer kwieke man, met een jongere uitstraling dan je van een 90 jarige zou verwachten. Zijn auteurstalent had me inmiddels zeer geboeid maar de charmante man bleek ook een geweldig verteller te zijn. Onder genot van enkele glazen goede wijn, verzorgd door echtgenote Minka, blijkt de middag te kort en loopt uit tot de vroege avonduren.

Maarten Cieremans en Ewoud Doerrleben
Maarten Cieremans, geb. 10 juli 1922 te Haarlem vertrekt op 1 juli 1943 met twee Arnhemmers, de afgestudeerde student van de Koloniale Landbouwschool Ewoud Doerrleben en een zekere Axel R., een ietwat opschepperige 30-jarige doctorandus economie, op reis voor een z.g Engelandvaart via Frankrijk en Zwitserland. Axel zegt te beschikken over alle noodzakelijke contactadressen in België en Frankrijk. In Reims valt hij echter door de mand en bekent alles te hebben verzonnen, dus...geen doctorandus, geen contactadressen. Maarten en Ewoud besluiten de tocht voort te zetten en nemen Axel mee onder voorwaarde dat hij z'n mond houdt. 

Arrestatie SD
In het station van Chaumont, Frankrijk wordt  Axel op het perron door twee gewapende Duitse SD-ers (Sicherheitsdienst) in de kraag gevat. Ewoud reageert impulsief slaat een Duitser tegen de vlakte. Maarten op afstand, rent naar zijn twee makkers en ziet de tweede SD man zijn pistool richten op Ewoud. Het pistool gaat af op het moment dat Maarten hem met de stalen beugel van zijn koffertje een enorme klap op z'n achterhoofd geeft. De man zakt in elkaar en zijn kogel vertrekt richting hemel met waarschijnlijk hemzelf er achter aan.  De drie rennen voor hun leven over perron en spoorrails en slagen erin de tocht voort te zetten.

Interneringskamp Zwitserland
Maarten viert zijn 21e verjaardag 10 juli 1943 in een Zwitsers interneringskamp. Axel geeft aan dat hij niet verder meegaat, is dezelfde dag uit het kamp verdwenen en blijkt kampgenoten voor flinke bedragen te hebben opgelicht. Maarten en Ewoud ontvluchten een tijdje later het kamp richting Italië omdat dat land op 8 september 1943 capituleert. De geallieerden zijn inmiddels geland op het zuid Italiaanse eiland Sicilië. Vele weken lopen de twee, onderweg met hulp van boeren en partizanen, naar het zuiden richting frontlijn.

Monte Cassino
Bij Monte Cassino kunnen ze niet verder en gaan naar Rome waar ze asiel aanvragen in het Vaticaan. Tweemaal wordt dit door de Italiaanse Paus Pius XII (Eugenio Pacelli) afgewezen. Italiaanse burgers en Nederlandse geestelijken bieden vervolgens hulp en onderdak en uiteindelijk komen de twee terecht in een Frans-Canadees priestercollege te Monte Mario, een van de zeven heuvelen waarop de eeuwenoude stad Rome is gebouwd.

Special Operations Executive (SOE) 
Op een roestig Brits transportschip arriveren Ewoud en Maarten op 10 juli 1944, Maarten’s 22e verjaardag, in de Schotse haven Greennock nabij Glasgow. Hij komt als militair terecht bij  het Britse Special Operations Executive (SOE) en wordt als vrijwilliger  opgeleid tot geheim agent voor het Nederlandse  Bureau Bijzondere Opdrachten (BBO).

Stubbinghead House Maidenhead on Thames
Hij krijgt een schuilnaam: Maarten Coenen en wordt o.a. uitgenodigd ten huize van Koningin  Wilhelmina in Stubbinghead bij Maidenhead on Thames. Op 21 september, 4 dagen na aanvang van Operatie Market Garden en de Slag om the Bridge Too Far (de Arnhemse Rijnbrug) wordt Maarten geparachuteerd in vijandelijk bezet gebied nabij Berkel in de omgeving van Rotterdam. Hij wordt ontvangen door de landelijke verzetscommandant Frank (van Bijnen) en diens koerierster Tilly die later Maartens eerste vrouw wordt en moeder van zijn vier kinderen. Zij is jong overleden aan kanker.

Act according to circumstances
Zijn opdracht was "Voorkom vernieling van de Rotterdamse dokken". Die waren echter al voor zijn aankomst door de vijand opgeblazen. Met radiografische toestemming van Londen sluit hij zich aan bij het verzet. Zijn nieuwe opdracht : "Act according to circumstances" verschaft hem volledige bewegingsvrijheid.                                                                                                                                                   

Ladder
Tijdens een vergadering op 22 november 1944 met BS-districtscommandanten in het gebouw van de Kamer van Koophandel te Utrecht, wordt de groep overvallen en gevangen genomen door de SS. Maarten is echter naar de zolder gestormd en verbergt zich, samen met een wat oudere Nederlandse politieman, boven op een kast. De twee houden zich een etmaal lang verborgen. De zoekende SS'ers vinden hen niet. Dan ziet Maarten op het dak een ladder, krap lang genoeg om de open ruimte tussen de dakgoten van hun pand en het belendende pand te overbruggen. Met veel moeite, staand in de dakgoot, wordt de ladder geplaatst en Maarten plus de aan hoogtevrees lijdende politieman weten aan gevangenneming te ontkomen.

Betuwefront
Een enkel voorbeeld van hoe het verder ging. Maarten en zijn drie kameraden, Bob Vree, Bert van de Beek en de koerierster Meep Wildbergh geven kort daarna aan het Betuwefront met Bob's radiozender onder het dek van een praam nabij de molen van Beesd berichten door aan een nabij gelegen Canadese artillerie-eenheid die daardoor Duitse tankeenheden kan vernietigen.De molenaar is uitkijkpost, zijn vrouw zorgt voor prima brood.

Enigma Duitse codemachine
Bij binnenkomst in huize Cieremans laat Maarten mij de wankele ladder zien waarmee hij in Utrecht is ontsnapt. Doordat ik zijn boek had gelezen, maakte dat diepe indruk. Daarna begint hij te vertellen en hij heeft een duidelijke mening over onopgeloste mysteries. Hij vertelt over het ongemerkt door de Britten inpikken van de Duitse codemachine “Enigma” waardoor veel Duitse duikboten naar de zeebodem zijn gebonjourd.

Englandspiel
En herinnert ons aan het beruchte Englandspiel waarvan tot op de huidige dag niet vaststaat welke inlichtingendienst de tegenpartij voorzag van valse “geheime” mededelingen. Het heeft de dood in Mauthausen van een vijftigtal agenten (collega’s van Maarten) veroorzaakt. Maar wat is 50 man in een oorlog die tientallen miljoenen mensenlevens heeft gekost. De Britten waren keihard in dit soort zaken.

Coventry
Oud-marineman Churchill voorop. Hij heeft bijvoorbeeld het Duitse bombardement op Coventry, waarvan hij dankzij Enigma de komst wist, niet tevoren aan de luchtafweer van Coventry gemeld omdat hij daarmee het Enigma geheim zou prijsgeven. Door die houding hebben de Britten eigen mensen laten omkomen, maar er nog heel wat meer gered. 

PQ Konvooi
De kapiteins in het PQ17 konvooi waren geen zenuwachtige, vergeetachtige koopvaarders, ze wisten heus wat ze deden en hoogstwaarschijnlijk hadden ze van de Britse inlichtingendiensten opdracht te handelen alsof ze dat wel waren en daarover te zwijgen als het graf. Kapitein W.J Sissingh en zijn mannen van de "ss Paulus Potter" hebben, zoals Jacob van Heemskerk en Willem Barentsz, hebben op middeleeuwse wijze overwinterd op Nova Zembla. Zij zijn daar vandaan gehaald door de Sovjet Marine, die hen heeft laten verplgen in een militair hospitaal te Moermansk. Sisingh's tenen waren alle tien afgevroren. Hij zwoer bij de Russen. Hij werd net zoals ik Koninklijk onderscheiden door Wilhelmina met de Bronzen Leeuw. Na de oorlog hebben we er menigmaal een stevige neut op gedronken. De Sovjet's waren erg gesteld op mijnkinderen, zijn kleinkinderen. Hij stierf in Nederland toen hij nog geen 60 was.  

Prins Bernhard
De benoeming van Prins Bernhard tot Bevelhebber van de Binnenlandse Strijdkrachten viel niet in goede aarde. Verzetsmensen hadden moeite met het aanvaarden van legerorders van een soort  "Oberkommando der Wehrmacht''. Bovendien stelde de  prominent aanwezige prinselijke tongval de B.S.-ers niet bepaald gerust.

Na de oorlog
Direct na de oorlog begint Maarten Cieremans met medewerking van Amerikaanse vrienden een internationale onderneming in fabricage, assemblage en verkoop van de Amerikaanse ballpointpen Reynolds en andere schaars geworden kantoorartikelen. Omstreeks 1977 verkoopt hij zijn bedrijf en zet zich daarna vrijwillig in voor de culturele sector in Den Haag o.a. als bestuurslid van Haagse Jeugdaktie en Pulchri Studio.

De ene voet voor de andere, een verhaal van een Engelandvaarder die geheim agent werd
Koopman Maarten en zijn tweede vrouw, kunstschilder en docent kunstzinnige vorming Minka van Steenbergen, ouders van hun gezamenlijke kinderen, waarvan sommigen geadopteerd, hebben veel gepraat over het totstandkomen van zijn boek: "De ene voet voor de andere, een verhaal van een Engelandvaarder die geheim agent werd". Maarten blijkt over schrijverstalenten te beschikken en het boek laat zich lezen als een avonturen roman. Éénmaal begonnen, wil je het ook in één ruk uitlezen. Voor de geïnteresseerde lezer een must. Het boek werd toen het in 1994 verscheen begeleid door een toespraak van Professor Sem Dresden, en vervolgens werd het eerste exemplaar door Maarten overhandigd aan Prins Willem Alexander.

SBN 90 261 0697 1

Uitgeverij  De Fontein BV Baarn

Verzetsheld
Maarten houdt niet van het woord verzetsheld en wordt dan maar liever genoemd verzetsman. Ondergetekende is in dit geval eigenwijs. De wijze waarop Maarten in moeilijke en uiterst gevaarlijke omstandigheden aan een ellendige maar noodzakelijke oorlog heeft deelgenomen, getuigt van idealisme, koelbloedigheid en kameraadschap. En veel geluk dat hij steeds heeft gegrepen en doorgegeven als het voorbij kwam. Zo iemand noem ik een verzetsheld.

Onderscheidingen

Maarten Cieremans is herhaaldelijk koninklijk onderscheiden met bijvoorbeeld

- Bronzen Leeuw
uitgereikt door Koningin Wilhelmina 2 augustus 1946

- Kruis van Verdienste
toegekend per codetelegram te velde

- The King’s Medal for Courage in the Cause of Freedom
uitgereikt door de Britse ambassadeur in Den Haag 23 oktober 1948

- Schriftelijke dankbetuiging van President Eisenhower en een

Welcome to the U.S.A. + 

- Medal of Freedom

Diverse campagne-medailles

- Oorlogsherinneringskruis,

- Verzetsherdenkingskruis,

- France-Germany Star,

- Italy Star 

 

Meer weten over het PQ konvooi   Lees ook

Meer weten over vrouwen in dienst van de SOE  Lees ook

Meer weten over vrouwen als actieve gevechtspiloten  Lees ook

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen